Στους 300.000 οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι – Τι αλλάζει και γιατί επιστρέφουν στην αγορά εργασίας
Η μεγάλη «στροφή» καταγράφεται μετά την 1η Ιανουαρίου 2024, όταν άλλαξε το θεσμικό πλαίσιο.
Ραγδαία αύξηση καταγράφει ο αριθμός των εργαζόμενων συνταξιούχων, που μέσα σε διάστημα περίπου δύο ετών εκτοξεύτηκε στους 300.000, από περίπου 250.000 που ήταν πρόσφατα, επιβεβαιώνοντας τη νέα τάση επιστροφής στην εργασία μετά τη συνταξιοδότηση.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη διαδραματίζει το χαμηλό επίπεδο των συντάξεων, με τη μέση σύνταξη του ΕΦΚΑ να διαμορφώνεται στα 865 ευρώ μηνιαίως, ωθώντας ολοένα και περισσότερους συνταξιούχους να αναζητήσουν συμπληρωματικό εισόδημα.
Η μεγάλη «στροφή» καταγράφεται μετά την 1η Ιανουαρίου 2024, όταν άλλαξε το θεσμικό πλαίσιο. Η οριζόντια περικοπή 30% στις συντάξεις των εργαζόμενων συνταξιούχων καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από παρακράτηση 10% επί των εισοδημάτων από εργασία.
Από τότε, οι συνταξιούχοι που δηλώνουν εργασία στην ειδική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ αυξήθηκαν θεαματικά, από περίπου 30.000 σε 300.000.
Τα κίνητρα πίσω από την επιστροφή στην εργασία
Η ενίσχυση της απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότηση δεν είναι τυχαία, καθώς συνδυάζονται οικονομικοί αλλά και θεσμικοί λόγοι.
Καταλυτική είναι η κατάργηση του «πέναλτι» στις συντάξεις, το οποίο λειτουργούσε αποτρεπτικά για όσους ήθελαν να συνεχίσουν να εργάζονται. Παράλληλα, το γεγονός ότι 6 στους 10 συνταξιούχους λαμβάνουν κάτω από 1.000 ευρώ μεικτά καθιστά αναγκαία την αναζήτηση πρόσθετου εισοδήματος.
Σημαντικό κίνητρο αποτελεί και η προσαύξηση της σύνταξης μέσω των ενσήμων που συγκεντρώνονται κατά τη διάρκεια της εργασίας.
Πώς αυξάνεται η σύνταξη
Ήδη, ο ΕΦΚΑ έχει εκδώσει εκατοντάδες αποφάσεις επανυπολογισμού συντάξεων για εργαζόμενους συνταξιούχους, οι οποίοι μετά από 2 ή 3 χρόνια απασχόλησης υπέβαλαν αίτηση για ενσωμάτωση των επιπλέον ενσήμων.
Η προσαύξηση ανέρχεται σε 0,77% επί των αποδοχών για κάθε έτος εργασίας. Ενδεικτικά, συνταξιούχος που εργάζεται για πέντε χρόνια με μέσες μικτές αποδοχές 1.500 ευρώ, μπορεί να δει αύξηση στη σύνταξή του της τάξης των 58 ευρώ μηνιαίως.
Την ίδια ώρα, εξετάζεται το ενδεχόμενο αλλαγής στον τρόπο απόδοσης της προσαύξησης, με σενάρια να προβλέπουν ότι αυτή θα δίνεται ανά διετία ή πενταετία και όχι εφάπαξ στο τέλος της απασχόλησης.
Μαζικές συνταξιοδοτήσεις και νέα τάση
Η αύξηση των εργαζόμενων συνταξιούχων συνδέεται και με το κύμα συνταξιοδοτήσεων των τελευταίων ετών. Είναι χαρακτηριστικό ότι την τελευταία εξαετία, περισσότεροι από 1,35 εκατομμύρια ασφαλισμένοι αποχώρησαν από την αγορά εργασίας.
Μόνο το 2024, σχεδόν 200.000 ασφαλισμένοι υπέβαλαν αίτηση συνταξιοδότησης, προσεγγίζοντας τα επίπεδα-ρεκόρ της περιόδου 2021-2022. Ωστόσο, ένα σημαντικό ποσοστό εξ αυτών φαίνεται να επιστρέφει ή να παραμένει ενεργό, αξιοποιώντας το νέο ευνοϊκότερο πλαίσιο.
Πάντως, η πιο ενεργή παρουσία των απόμαχων της δουλειάς στην αγορά εργασίας μπορεί να αφήσει θετικό αποτύπωμα στην οικονομία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η ενεργή συμμετοχή των μεγαλύτερων ηλικιακά εργαζομένων θα μπορούσε να προσθέσει έως και 0,6% στο παγκόσμιο ΑΕΠ ετησίως έως το 2050. Οι λόγοι είναι κατά βάση οικονομικοί, αλλά συχνά και ψυχολογικοί, καθώς η εργασία λειτουργεί ως μέσο διατήρησης κοινωνικής και επαγγελματικής δραστηριότητας.
